عشق رخ تو شخص عزيزم ذليل كرد * عشق است آنكه شخص عزيزان كند ذليل و در سال 573 در خوارزم از دنيا رفت . « 1 » نيز وطواط لقب جمال الدّين محمّد بن ابراهيم ابن يحيى انصارى مصرى ورّاق است در شمار اديبان و فاضلان و كتاب شناسان و صاحب كتاب غرر الخصائص الواضحه و كتاب مناهج الفكر و حواشى بر تاريخ كامل ابن اثير و غير اين‌ها و متوفّاى 718 . وقشى : با قاف منسوب است به وقش بر وزن بخش از شهرهاى اندلس از اعمال طليطله و از آن شهر است ابو الوليد هشام بن احمد بن خالد بن سعيد كنانى معروف به ابن وقشى از اعلام اديبان و لغويان و فقيهان و متكلّمان و شاعران و رياضىدانان . سيوطى در بغية الوعاة ازآن‌پس كه ابن وقشى را واجد تمام آن علوم شناساند گفت : « او چنان است كه شاعر گفته است : كان من العلوم بحيث يقضى * له فى كلّ فنّ بالجميع » . ابن وقشى در سال 408 متولّد گرديد و در فنون نامبرده بارع گشت و چندى منصب قضا در شهر طلبيره « 2 » از اعمال طليطله داشت و در سال 489 در دانيه از دنيا رفت و از نظم اوست در غزل و به كار بردن اصطلاح هندسى : قد اثبتت فيه الطبيعة انّها * بدقيق اعمال المهندس ماهره عنيت بعارضه فخطت فوقه * بالمسك خطا من محيط الدائرة و در تقسيم علوم بشريّه به دو قسم حقيقى كه تحصيلش نتوان كرد و غير حقيقى كه تحصيلش سودمند نيست گفته است : برح لى انّ علوم الورى * اثنا ما ان لهما من مزيد حقيقة يعجز تحصيلها * و باطل تحصيله لا يفيد وقّاصى : منسوب است به وقّاص بر وزن رقّاص از قراى عراق نزديك بادوريا به نام وقّاص بن عبيدة ابن وقّاص حارثى از قبيلهء بنى حارث بن كلب و عثمان ابن عبد الرحمن وقّاصى در شمار تابعان و از اصحاب امير مؤمنان على عليه السّلام به آن قريه منسوب است . وكيع : بر وزن شفيع نام ابو سفيان وكيع بن جرّاح بن مليح رواسى است از تيرهء بنى عامر بن صعصعه در طبقهء فقيهان و محدّثان و صاحب كتاب السنن و متوفّاى 197 . و وكيع لقب ابو بكر محمّد ابن خلف بن حيّان بن صدقه است معروف به وكيع در شمار اديبان و فقيهان و نحويان و مورّخان و قاضيان و صاحب كتاب اخبار القضاة و تاريخهم و احكامهم و كتاب الشريف و اين كتاب را به سبك كتاب المعارف ابن قتيبه پرداخت و كتاب الطريق و اين كتاب معروف است به كتاب النواحى در جغرافيا و كتاب البحث و غير اين‌ها و حفيدش ابو محمّد حسن ابن علىّ بن احمد بن محمّد معروف به ابن وكيع و در تنيسى گذشت .

--> ( 1 ) - رشيد وطواط در سال 480 در بلخ تولّد يافت . قسمتى از تحصيلاتش را در نظاميّهء بغداد به انجام رسانيد و در ادب فارسى و عربى توانايى داشت . از آثار ديگر اوست : فرائد القلائد ، حمد و ثنا ( لغت منظوم ) ، درر غرر ، مجموعهء رسائل انس اللهفان ، ديوان اشعار ( لغتنامه / دهخدا : 27 / 470 ) . ( 2 ) - طلبيره بر وزن همشيره از شهرهاى اندلس از مضافات طليطله است ( مؤلّف ) .